Porcellio obsoletus

🔤 Taksonomi

Porcellio obsoletus Budde-Lund, 1885 alışılmadık derecede uzun eş ad listesi olan kabul edilmiş bir türdür. Eski bölgesel kaynakları tararken P. anatolicus, P. contractus, P. fissifrons, P. griseus, P. hatayensis, P. napolitanus ve P. syriacus adları yararlıdır. 2026 incelemesi Lübnan’daki P. obsoletus libanicus formunun bu türe ait olup olmadığını sorgular.

📌 Tanım

Yetişkinler 1,6-2,3 cm, geniş, koyu kahverengi-gri, hafif kabartılı ve yassı geniş üropodludur; top hâline kapanamaz. En kuru İspanyol devlerinden daha fazla neme dayanır fakat hava akımı ve kuru yüzey seçeneği ister.

Yassı geniş bölüm üropodların dış dalıdır. Yaygın Porcellio türleriyle yüzeysel benzerliği nedeniyle yalnız kaynak etiketi veya fotoğraf güvenilir teşhis değildir. Bu adı taşıyan her kültüre tek bir nem sayısı uygulamak yerine geniş bir nem seçeneği sunmak daha güvenlidir.

🌍 Dağılım

Parçalı kayıtlar İtalya, Adriyatik ve doğu Akdeniz, Türkiye, Kıbrıs, Lübnan, kuzey Suriye, Kırım ve kuzey İran’ı kapsar. Hırvatistan, Bosna-Hersek, Yunanistan, Arnavutluk ve Slovenya kayıtlarına 2026’da ana kara Portekiz ve İspanya eklenmiştir. Ayrık popülasyonların hepsinin kökeni kesin değildir.

Hırvatistan ve Bosna-Hersek kayıtları kıyılardandır. 2026 revizyonu, ayrı batı popülasyonlarının eski doğal kalıntılar mı yoksa insan yardımıyla taşınmış mı olduğunu açık bırakır. Harita temkinli ülke kayıtlarını gösterir; kesintisiz doğal yayılış veya her ayrık popülasyonun kökeni konusunda kesinlik sunmaz.

Porcellio obsoletus belgeli ülke yayılışı

⚖️ Yasal durum

29 Ağustos 2026 kontrolünde tür CITES, AB 2026/1383 A-D ekleri ve Bern Ek II-III’te bulunmadı. Geniş dağılımı boyunca yerel koruma, toplama, ithalat, taşıma ve satış kuralları yine geçerli olabilir. Esaret altında üretilmiş hayvan alın; özellikle Hırvatistan, Yunanistan veya başka adlandırılmış hatlarda faturayı ve tam kültür yerelliğini saklayın. Korunan alanlardan toplamayın, koloniyi salmayın ve doğrulanmamış kültürü doğal yerellik diye sunmayın.

🤌 Bakım

Başlangıç için 30 × 20 × 15 cm, koloni büyüdükçe 40 × 30 cm veya daha geniş taban alanı kullanın. İnce çapraz havalandırma sağlayın; tabanın yaklaşık üçte biri nemli olsun ve karşı uçta yüzey kuruluğuna kademeli geçsin. Birkaç düz mantar kabuğu, kalabalıklaşmadan sığınak seçimini mümkün kılar.

Ölçüt	Hedef
Boy	1,6-2,3 cm
Sıcaklık	16-25 °C
Nem	üçte bir nemli, kuru havadar uç
Taban	6-8 cm, yaprakça zengin
Temel besin	yaprak, çürük geniş yapraklı odun ve kalsiyum
Barındırma	koloni; kalabalıklaşmadan alanı büyütün

30-60 gün ayrı araçlarla karantina uygulayın; yerellik ve tedarikçi kayıtlarını saklayın. Dağılımın birbirinden uzak kesimlerinden gelen kültürleri karıştırmayın.

💡 Aydınlatma

UVB gerekmez. 10-12 saat dağınık ışık ve kabuk altında tam gölge sağlayın.

Oda serin olsa bile doğrudan güneş veya güçlü lambalar üst tabanı aşırı ısıtabilir.

🌡 Isıtma ve sıcaklık

16-25 °C, 14-20 °C serin sığınak ve geceler uygundur. Yerel hatlar farklı tepki verebilir; üreticinin kanıtlanmış döngüsünü koruyun. Gerekirse bir duvarı termostatla ısıtın, 27 °C üzeri ve taban ısıtmasından kaçının.

Geceler daha serin olabilir. Güçlü yapay mevsimsellik uygulamak yerine satıcının yerleşmiş oda sıcaklığı döngüsünü sürdürün; bütün yerelliklerin aynı tepkiyi vermesini beklemeyin.

💧 Nem ve su

Nemli uç bütün derinliği boyunca nemli, diğer uç yüzeyde kuru olsun. Yaklaşık %50-70 bağıl nem yalnız rehberdir; yosunun altındaki toprağı incelemenin yerini tutmaz. Bütün kutuyu püskürtmek yerine suyu bir köşeye dökün; su kabı gerekmez. Sürekli yoğuşma ve ekşi taban daha az su ile daha fazla hava akımı gerektirir. Kuru, kırılgan yosun ve tekrarlayan deri değişimi sorunları ise daha derin veya kararlı sığınak gerektirir.

🌿 Muhafaza ve dekorasyon

6-8 cm ilaçsız toprak, yaprak çürüntüsü, çürük sert ağaç ve mineral bileşen kullanın. Yosun, bol yaprak, mantar meşesi ve sürekli kalsiyum ekleyin. Saf hindistan cevizi, iğne yapraklı kabuk, gübre ve suya doymuş tabandan kaçının.

Üst toprak veya yaprak toprağına az mineral bileşen katın; yosun yalnız bir uçta olsun. Kireç taşı ve kabukları sağlam oturtun. Mürekkep balığı kemiği veya sade kalsiyum karbonat bulundurun; işlem görmüş ahşap ve suya doymuş sıkışık toprak kullanmayın.

🪳 Beslenme

Yaprak döken ağaç yaprakları ve yumuşak çürük odun sürekli bulunur. Üç-beş günde bir küçük sebze, mantar, kuru yeşillik veya tam izopod yemi porsiyonu sunun. Haftada bir kurutulmuş karides, gammarus ya da balık yemini koloninin birkaç noktasına dağıtın. Islak artıkları 24-48 saatte alın. Protein porsiyonunu artırmadan önce yem noktalarının sayısını artırın.

🥚 Üreme

Dişiler embriyoları kesede taşır ve mankaları salar; kayıt viviparous şeklindedir. Gebe dişileri ayırmayın; derin nemi ve kalsiyumu koruyup birkaç yavru boyundan sonra bölün. Yerel hatları ayrı tutun.

Yumurtalar da karın marsupiumunda taşınır; dış yumurta kuluçkası yoktur. Yerleşmiş kültürler düzenli üreyebilir; ancak yerellik, sıcaklık, başlangıç grubunun büyüklüğü ve teşhis doğruluğu raporları etkiler.

🩺 Yaygın sorunlar

Tüm kutu ıslaksa taban oksijensizleşmeden suyu azaltıp çapraz havalandırmayı artırın.
Başarısız deri değişiminde derin nem ve kalsiyumu kontrol edin.
Akar ve küfte ek yemi azaltıp artıkları çıkarın.
Kalabalık yaralanmasında alan, sığınak ve yem noktası ekleyin.
Kimlik ve köken kaybını önlemek için hatları karıştırmayın veya renk fotoğrafından yeniden adlandırmayın.

📌 Sonuç

P. obsoletus, nem gradyanı ve yerel kayıtları korunan iyi bir orta seviye sergi türüdür. Geniş parçalı yayılış, her hattın tamamen aynı bakımı istediği anlamına gelmez.