Eustegasta poecila

🔤 Taksonomi

Eustegasta poecila (Schaum, 1853), GBIF ve Cockroach Species File tarafından kabul edilen addır. “Eustegasta poecilia” ticarette sık görülen yanlış yazımdır ve sayfanın eski bağlantısını açıklar. Panchlora poecila eski bir cins birleşimidir; Eustegasta obsoleta ve E. rhodesiana da eş ad olarak ele alınmıştır. Yerleşmiş bir İngilizce yaygın adı yoktur. “Jade cockroach”, “amber roach” ve satış listesindeki “little” yalnızca gayriresmî betimlemelerdir, taksonomik kimlik değildir.

📌 Tanım

Yetişkinler 1,5-2,5 cm boyunda, koyu zemin üzerinde sarı-turuncu desenli, kınkanatlıları andıran oval böceklerdir. Erkekler genellikle daha ince ve uzun antenli, dişiler daha geniştir. Yetişkinler cam ve plastiğe tırmanıp uçabilir; nimfler günün büyük bölümünü yaprak örtüsü ve taban içinde geçirir. Bu davranışlar nedeniyle kaçış güvenliği ve kullanılabilir bir nem gradyanı, yalnızca kabın büyüklüğünden daha önemlidir.

Bakım noktası	Hedef
Boy	1,5-2,5 cm
Ömür	yaklaşık 12-18 ay
Başlangıç kolonisi	30 x 20 x 25 cm
Sıcaklık	24-28°C; geceleri daha serin sığınak
Nem	%70-80, havadar yaprak yüzeyiyle
Üreme	vücutta tutulan ooteka; 20-34 canlı nimf

🌍 Dağılım

Doğrulanmış kayıtlar Kenya, Tanzanya, Malavi, Mozambik, Zambiya, Zimbabve ve Somali’yi kapsar. Tür; orman kenarı yapraklarında, akasya savanında, hindistan cevizi alt bitkisinde, bambu döküntüsünde ve nemli dağ ormanında bulunmuştur. Bu yüzden yalnızca “yağmur ormanı” tanımı eksik kalır.

Dağılım haritası

⚖️ Yasal durum

22.08.2026 tarihinde kontrol edildi: E. poecila CITES veya güncel AB yaban hayatı ticareti eklerinde listelenmez; Bern Sözleşmesi Avrupa dışı bu tür için ilgili değildir. Ulusal biyogüvenlik ve canlı böcek ithalat kuralları yine geçerli olabilir. Faturayı, kabul edilen adı, satıcının kullandığı eski yazımı, yetiştirici bilgilerini ve varsa ithalat belgelerini birlikte saklayarak stokun izlenebilirliğini koruyun. Erginleri, nimfleri, tabanı veya yem atıklarını dışarıya bırakmayın.

🤌 Bakım

Başlangıç kolonisi için 30 x 20 x 25 cm havalandırmalı kap, ancak sıkı kapak, çok ince ağ ve temiz üst kenarla yeterlidir. Yetişkinler için mantar kabukları ve ince dallarla dikey alan, nimfler için 5-8 cm taban ve yaprak örtüsü ekleyin; çıplak bir gösterim kabı uygun değildir.

Yeni hayvanları ayrı araçlarla 60-90 gün karantinada tutun. Erginleri hava karardıktan sonra sayın ve nimfler için tabanı nazikçe kontrol edin; boş görünen yaprakların içinde koloninin büyük kısmı saklanıyor olabilir.

💡 Aydınlatma

UVB gerekmez. 10-12 saatlik gündüz süresinde parlak ama dolaylı oda veya bitkili vivaryum ışığı ve gölgeli kabuklar sağlayın. Bazı gözlemler gündüz ya da alacakaranlık etkinliğini, diğerleri çoğunlukla gece etkinliğini bildirir. Sürekli aydınlatmak yerine normal bir döngü sunun ve koloninin ne zaman saklanacağını seçmesine izin verin.

🌡 Isıtma ve sıcaklık

Kabın çoğunu 24-28°C, küçük bir sıcak yüzeyi 27-29°C ve gece sığınağını 20-24°C tutun. 20°C altında büyüme ve canlı doğum yavaşlar. Hafif gece düşüşü, türün yüksek rakımlardaki yaşam alanlarının bir kısmını yansıtır; zorunlu bir mevsimsel soğutma gerekmez. Isıtıcıyı termostatla kontrol edilen bir dış yan duvara yerleştirin. Kazan nimflerin sıcaktan uzaklaşabilmesi için bütün tabanı alttan ısıtmayın.

💧 Nem ve su

Alt tabaka nemli, gevşek yaprak yüzeyi biraz daha kuru kalmalıdır. %70-80 hava nemi, yoğuşmayı önleyen havalandırmayla birlikte kullanılabilir. Hobideki “çoğunlukla kuru” ve “nemli” bakım tavsiyeleri arasındaki çelişkiyi, güvenilir bir nemli sığınakla havadar yüzey örtüsünü birlikte sunarak çözün. Çok küçük hayvanlar kolayca boğulur; suyu öncelikle besin ve tabandaki nemden almalarını sağlayın. Su kabı kullanılacaksa çok sığ olmalı ve çakıllarla doldurulmalıdır. Deri değişimi ve gebelik sırasında nemli bölümün tamamen kurumasına izin vermeyin.

🌿 Teraryum ve dekorasyon

Hindistan cevizi lifi veya pestisitsiz toprağı çürük geniş yapraklı ağaç odunu ve ufalanmış meşe ya da kayın yaprağıyla karıştırarak 5-8 cm derinlik oluşturun. Mantar kabukları, yaprak kümeleri ve ince dallar ekleyin. Tırmanma yapılarını kapaktan uzak tutun ve deliklerin yeni doğan nimfleri geçirmediğini kontrol edin. Yaykuyruklar küfü işlemede yardımcı olabilir. Yeni doğanları veya yeni deri değiştiren hamamböceklerini rahatsız edebilecek iri, proteine düşkün izopodlardan kaçının.

🪳 Beslenme

Çürüyen geniş yapraklı ağaç yaprakları sürekli bulunsun. Muz, mango, elma, havuç ve tatlı patates gibi yumuşak meyve ve sebzelerle az miktarda kuru protein veya polen yemi verin. Besini birkaç yere dağıtmak tek bir kabın çevresindeki kalabalığı azaltır. Taze artıkları küflenmeden çıkarın. Koloni yoğun hayvansal proteine değil, besin çeşitliliğine ihtiyaç duyar; gözlemler aksini göstermedikçe haftada küçük bir protein porsiyonu yeterlidir.

🥚 Üreme

Dişi ootekayı vücudundaki kuluçka kesesine geri alır ve daha sonra canlı nimfler doğurur. Sıcak, kararlı koşullarda gebelik yaklaşık iki ay sürer. İncelenen ootekalarda yirmiden fazla embriyo görülmüş; bir E. poecila bireyinde yaklaşık 34 sayılmıştır. Nimflerin yetişkinliğe ulaşması altı-sekiz ay sürebilir. Cinsiyet ayrımı erginlerde daha kolaydır: erkekler genellikle dar, dişiler geniştir. Birkaç olgun birey bulundurun ve gebe dişileri tekrar tekrar kazarak çıkarmayın. Ani bir kuruma dönemi bütün yavru grubunun kaybına yol açabilir.

🩺 Yaygın sorunlar

Kaçış: yetişkinler tırmanır ve uçabilir; ince ağ, contalı kapak ve yedek bariyer kullanın.
Kötü deri değişimi: nemli alt katı ve dikey alanı düzeltin.
Üreme yokluğu: nemi kökten değiştirmeden önce sıcaklığın sürekliliğini, cinsiyet oranını, protein çeşitliliğini ve rahatsız edilme sıklığını kontrol edin.
Küf ve akar: nemli sığınağı korurken kalan meyveyi azaltıp hava akışını iyileştirin.
Görünmeyen koloni: hava karardıktan sonra yaprakları inceleyin; nimfler uzun süre gömülü kalır.
Karışık kimlik: kabul edilen adı kaydedin; yalnız “poecilia” adıyla gelen, kökeni izlenemeyen hatları birleştirmeyin.

📌 Sonuç

Eustegasta poecila, desenli ve alışılmıştan daha görünür erginleriyle orta düzey bakıcı için ilgi çekicidir; ancak gelişigüzel elle tutulamayacak kadar küçük ve hareketlidir. Önce sağlam kapağı ve nemli yaprak katmanını hazırlayın: koloninin yerleşmesini belirleyen iki temel ayrıntı bunlardır.