Buthus elmoutaouakili

🔤 Taksonomi

Buthus elmoutaouakili 2006’da Ait Baha’dan tanımlanan geçerli addır. Eski kayıtlar kullanılamayan Buthus occitanus mardochei alluaudi adını taşır. 2017 kataloğu bildirilen alanın bir kısmında yanlış tanımlanmış B. parroti bulunabileceğini uyarır; “Anti-Atlas Buthus” satış etiketi tanı değildir.

📌 Tanım

Tanımlanan erişkinler 5,1–5,2 cm, sarı–soluk sarı; çoğu karın tergitinde bir dar orta ve iki geniş kahverengi çizgilidir. Kuyruk sarı, iğnenin yalnız ucu koyudur. Uzman için yararlı bu özellikler başka Fas türleriyle örtüşür. Türe özgü klinik zehir değerlendirmesi olmadığından tıbben önemli olabilecek Buthus kabul edilir: elleme ve açık oda aktarımı yapılmaz.

Parametre	Temkinli hedef
Teraryum	En az 30 × 20 × 20 cm
Gündüz / sıcak taraf	25–30 °C / 30–33 °C
Serin uç / gece	21–24 °C / 18–22 °C
Nem	%30–50; korunaklı cep %50–65
Taban	8–10 cm sıkışabilir taşlı toprak
Besleme	7–14 günde bir böcek
Koruma	Tekli, kilitli kutu ve kilitli ikinci bariyer

🌍 Dağılım

Fas endemiğidir. En güçlü desteklenen alan Ait Baha ve Tiznit çevresindeki batı Anti-Atlas ile Souss-Massa’dır; moleküler ve yakın saha kayıtları bu peyzajı kapsar. Arganlık ve taşlık zeminde, çoğu kez taş altında yaşar. B. parroti yakınındaki saha kimlikleri dikkatle incelenmelidir.

Dağılım haritası

🌡 Doğal yayılış alanında iklim

Desteklenen batı Anti-Atlas yayılışındaki incelenmiş GBIF kayıtlarından aylık iklim normalleri:

Ait Baha çevresi — Fas (incelenmiş kayıt)

Konumu Google Maps’te görüntüle

Ay	Min °C	Ortalama °C	Maks °C	Nem %
Ocak	5.2	10.9	16.6	60
Şubat	7	12.5	18.1	57
Mart	9.3	15	20.7	52
Nisan	11.5	16.8	22.1	53
Mayıs	13.4	18.7	24	52
Haziran	16.4	21.6	26.8	49
Temmuz	18.7	24.3	29.8	44
Ağustos	19.1	24.6	30.2	44
Eylül	16.8	22.2	27.6	50
Ekim	13.7	18.9	24.1	55
Kasım	10.3	15.7	21.1	56
Aralık	6.3	11.9	17.5	63

Tiznit İli — Fas (incelenmiş kayıt)

Konumu Google Maps’te görüntüle

Ay	Min °C	Ortalama °C	Maks °C	Nem %
Ocak	2.6	7.8	13	59
Şubat	4.1	9.4	14.7	55
Mart	6.6	12	17.5	50
Nisan	9.1	14.2	19.4	50
Mayıs	11.4	16.6	21.8	48
Haziran	14.8	20.1	25.4	43
Temmuz	17.3	23.1	28.9	37
Ağustos	17.4	23.2	28.9	39
Eylül	14.8	20.3	25.8	46
Ekim	11.2	16.3	21.4	53
Kasım	7.4	12.5	17.6	56
Aralık	3.7	8.8	13.9	63

Hava durumu verileri WorldClim v2.1 tarafından sağlanmıştır · Aylık normaller Herpeton Academy tarafından raster değerlerinden çıkarılmıştır; bağıl nem buhar basıncı ve ortalama sıcaklıktan türetilmiştir.

Konum referansları, mevcut olduğunda GBIF.org oluşum verilerini kullanır; özgün oluşum kayıtları kaynak veri setlerinin lisanslarını korur.

⚖️ Yasal durum

17 Ağustos 2026 kontrolünde CITES veya AB ticaret eklerinde yer almıyordu; Bern Sözleşmesi Fas endemiği için ilgili değildir. Köken ülkesinin toplama ve ihracat hukuku, ithalat ve yerel tehlikeli hayvan kuralları ayrıca geçerlidir. Belgeli üretim hayvanı tercih edin; fatura, üretici, yer ve ithalat kayıtlarını saklayın.

🤌 Bakım

Bir bireyi mekanik kilitli teraryumda, kilitli dolap ya da oda içinde tutun. Basit düzenin taş altı sığınakları duvar ardından görülebilmelidir. İşlemden önce odayı kapatın, şeffaf kap ile uzun pensi hazırlayın ve hayvanın yerini doğrulayın.

Yeni gelişi 90 gün karantinaya alın. İthal Fas hayvanları belirsiz ad, akar veya yara taşıyabilir. Hayvanı ve etiketleri fotoğraflayın; beslenme ile deri değişimini kaydedin ve Ait Baha/Tiznit kökeni izlenemeyen hatları birleştirmeyin.

💡 Aydınlatma

UVB gerekmez. Taş altında karanlık bırakacak 10–12 saat düşük, dağınık ışık yeterlidir. Güçlü üst lamba sığ kaya sığınağını ısıtır ve akrebi havalandırmaya iter.

🌡 Isıtma ve sıcaklık

Gündüz 25–30 °C, küçük sıcak alan 30–33 °C, serin sığınak 21–24 °C ve gece 18–22 °C sağlayın. Yan duvarı termostatla ısıtın, seçilen taş altını ölçün ve zemini ısıtmayın. Anti-Atlas mevsimseldir ama rutin kış soğutması gerekmez; genç, zayıf, yeni veya deri değişimi öncesi hayvanı soğutmayın.

💧 Nem ve su

Güçlü havalandırma ve sığ sabit kapla %30–50 nem tutun. Bir alt köşeyi dönemsel ıslatarak açık yüzey kururken korunaklı cebi %50–65 yapın. Bu, tüm zemine yağmur değil taş altındaki neme erişimi taklit eder. Yoğuşma ve küfte suyu azaltıp hava akımını artırın.

🌿 Teraryum ve dekorasyon

8–10 cm pestisitsiz kumlu toprağı kil ve küçük çakılla güçlendirin. Düz taşları tabana oturtup çevresini doldurun. Biri biraz nemli en az iki dar sığınak verin; ikisi de dışarıdan denetlenebilir olmalıdır. Gevşek taşlar ve alttan kazılabilen ağır dekor ezilme tehlikesidir.

🪳 Beslenme

Ana gövdeden uzun olmayan üretim hamam böceği nimfi, cırcır veya küçük çekirgeyi 7–14 günde bir verin. Yandan uzun pens kullanın. Yenmeyeni 24 saat içinde çıkarın; deri değişimi şişliği ve yem reddinde beslemeyi kesin. Yabani yem ve rutin toz gerekmez.

🦂 Üreme ve yavrular

Tür canlı doğurur. Bakım üretim raporları olsa da güvenilir yayımlanmış türe özgü gebelik ve yavru aralığı yetersizdir. Yalnızca belgeli Anti-Atlas kökenli doğrulanmış erişkinleri üretin. Eşleştirmeyi izleyin, sonrasında ayırın ve doğumdan önce güvenli bireysel yavru kapları hazırlayın; yavrular ilk deri değişimine dek anne üzerindedir.

🩺 Yaygın sorunlar

Yanlış tanım: çizgili sarı Fas Buthus satış fotoğrafından güvenle adlandırılamaz.
Taş çökmesi: kazılabilir toprağın üstündeki dekor hayvanı ezebilir.
Sürekli ıslaklık: kuru taşlık habitatı bozup mantar üretir.
Aşırı ısı: sığ taş sığınağı açık sıcak taraftan serin kalmalıdır.
Sokma: hemen acil tıbbi yardım alın ve kendiniz araç kullanmayın.

☠️ Zehir

Bu türün zehri ağrı, hızla ilerleyen şişlik, morarma ve doku hasarına; ayrıca trombosit ve pıhtılaşma bozukluklarına neden olabilir. Zehir bileşimi bölgeye ve yaşa göre değişir; küçük bir ısırık izi veya başlangıçta hafif belirtiler güvenli olduğu anlamına gelmez. Bulantı, halsizlik, kanama, şok veya nefes alma güçlüğü acil değerlendirme gerektirir.

Isırılma durumunda hemen uzaklaşın, acil yardım çağırın, hareketi azaltın ve yüzük ile saati çıkarın. Turnike, buz, kesme veya zehri emme uygulamayın; yılanı ya da kopmuş başını yakalamaya çalışmayın. Antivenom ve doz seçimi hastanede toksikoloji ekibinin kararıdır; ürün erişimi ülkeye göre değişir. WHO · CDC/NIOSH

📌 Sonuç

Buthus elmoutaouakili yalnız Anti-Atlas hattını doğrulayabilen ve kilitli, yalnız aletle bakım yapan uzmana uygundur. İşlevsel teraryum üstte kuru-taşlı, altta biraz nemli ve kesin sayım yapılacak kadar sadedir.