Στικτή σφαιρική κατσαρίδα

🔤 Ταξινομία

Perisphaerus punctatus Bey-Bienko, 1969 είναι το αποδεκτό όνομα στο GBIF και στο Cockroach Species File. Το «P. punctuatus» του εμπορικού καταλόγου είναι λανθασμένη γραφή. Το θηλυκό κλείνεται σαν μπάλα όταν απειλείται.

Τα μικρά Perisphaerus συγχέονται εύκολα· μην ενώνετε γραμμές μόνο από φωτογραφίες και κρατήστε στοιχεία προέλευσης.

📌 Περιγραφή

Τα θηλυκά είναι άπτερα, θολωτά και περίπου 1,2-1,6 εκ., ενώ τα αρσενικά λεπτότερα και πτερωτά. Παρατηρήσεις στη νότια Κίνα τα βρήκαν σε κορμούς, κλαδιά και σχισμές φλοιού, όχι βαθιά στο χώμα. Όλα τα στάδια περνούν από πολύ στενά ανοίγματα.

Η κάτω πλευρά του θηλυκού έχει κοντές χρυσοκίτρινες τρίχες, γνώρισμα που χρησιμοποιείται στη σύγχρονη ταυτοποίηση. Η μικρή αποικία χωρά σε φυτεμένη εγκατάσταση παρατήρησης, αλλά ο χειρισμός πρέπει να είναι περιστασιακός και πάνω από δοχείο σύλληψης: τα κουλουριασμένα θηλυκά είναι ανθεκτικά, ενώ μικρές νύμφες και πτερωτά αρσενικά χάνονται εύκολα.

🌍 Κατανομή

Υπάρχουν δημοσιευμένες καταγραφές από Κίνα και Βιετνάμ. Η σειρά τύπων περιλαμβάνει Tam Dao στο βόρειο Βιετνάμ και Yunnan στην Κίνα· μεταγενέστερο υλικό καλύπτει αρκετές βιετναμέζικες επαρχίες και αναφορά εκτροφής τεκμηριώνει ζώα συλλεγμένα στο Μακάο. Ο χάρτης σε επίπεδο χώρας δεν σημαίνει παρουσία σε ολόκληρη καθεμία από τις δύο χώρες.

Χάρτης κατανομής

⚖️ Νομικό καθεστώς

Έλεγχος 2026-08-22: δεν περιλαμβάνεται στη CITES, στα Παραρτήματα A-D του Κανονισμού (ΕΕ) 2026/1383 ή στα Παραρτήματα II-III της Σύμβασης της Βέρνης. Εθνικοί κανόνες εισαγωγής, φυτοϋγείας, μεταφοράς και πώλησης μπορεί να ισχύουν. Κρατήστε απόδειξη και στοιχεία γραμμής· μην απελευθερώνετε ζώα ή υπόστρωμα.

Αγοράστε ιχνηλάσιμη γραμμή αναπαραγωγής, διατηρήστε τη δηλωμένη τοποθεσία μαζί με το τιμολόγιο και επιβεβαιώστε συνοριακές απαιτήσεις πριν τη μεταφορά. Οι περιορισμοί ζωντανών ασπονδύλων μπορεί επίσης να ισχύουν· ούτε νεογνά πρέπει να καταλήγουν στο ύπαιθρο.

🤌 Φροντίδα

Ένα στεγανό δοχείο 20 × 20 × 30 εκ. αρκεί για αρχική ομάδα. Χρησιμοποιήστε λεπτό μεταλλικό πλέγμα για διαμπερή αερισμό, κλιπ στο καπάκι και λεία ζώνη κάτω από το χείλος. Δώστε περισσότερη κατακόρυφη επιφάνεια φλοιού παρά ανοιχτό δάπεδο.

Παράμετρος	Πρακτικός στόχος
Μέγεθος ενηλίκου	περίπου 1,2-1,6 εκ.
Θερμοκρασία	22-27 °C· μικρή θερμή ζώνη 26-28 °C
Υγρασία	60-75% με ροή αέρα
Υπόστρωμα	3-5 εκ.· ένα τμήμα ελαφρά νωπό
Δομή	όρθιος φελλός, φλοιός χωρίς λειχήνες ή φυτοφάρμακα, λεπτά κλαδάκια
Αναπαραγωγή	ζωντανές νύμφες, συνήθως 8-15

Κρατήστε νέα ζώα σε καραντίνα 60-90 ημέρες με αποκλειστικά εργαλεία. Πριν ενώσετε γραμμές, ελέγξτε αρπακτικά ακάρεα, εντομοπαθογόνους μύκητες, παραμορφωτικές εκδύσεις και ανάμειξη άλλων ειδών κατσαρίδας.

💡 Φωτισμός

Δεν απαιτείται UVB. Αρκεί διάχυτο φως 10-12 ωρών με σκιασμένες σχισμές. Έντονη υπερκείμενη θερμότητα ξεραίνει ακριβώς τις ενώσεις φλοιού που χρησιμοποιούν τα νεογνά. Αν υπάρχουν ζωντανά φυτά, επιλέξτε κατάλληλο φυτικό φωτισμό και επιβεβαιώστε τη θερμοκρασία κάτω από τον ψηλότερο φλοιό.

🌡 Θέρμανση και θερμοκρασία

Διατηρήστε τον κύριο όγκο αέρα στους 22-27 °C και δροσερό καταφύγιο περίπου 20-23 °C. Μικρή πλευρικά θερμαινόμενη περιοχή μπορεί να φτάνει 26-28 °C. Θερμαίνετε μόνο έναν τοίχο με θερμοστάτη, όχι ολόκληρη τη βάση, αφήνοντας διαδρομή προς δροσερότερο φλοιό.

Η ψύχρα επιβραδύνει ανάπτυξη και συχνότητα γεννήσεων, αλλά η μόνιμη έντονη ζέστη δεν αντικαθιστά την υπομονή. Επαναλαμβανόμενες γέννες έχουν παρατηρηθεί πολύ μετά τον θάνατο αρσενικού, ένδειξη δυνατότητας αποθήκευσης σπέρματος και όχι απόδειξη παρθενογένεσης.

💧 Υγρασία και νερό

Υγράνετε περίπου το ένα τρίτο του υποστρώματος και αφήστε την υπόλοιπη εκτεθειμένη επιφάνεια να πλησιάζει το στεγνό ανάμεσα σε ελαφρούς ψεκασμούς. Διατηρήστε υγρό αέρα γύρω από τον φλοιό χωρίς συμπύκνωση. Επίμονη υγρασία, ελάχιστος αερισμός και φρούτα σε αποσύνθεση ευνοούν μούχλα και ακάρεα· πλήρης ξηρασία προκαλεί κακές εκδύσεις και απώλειες νεογνών.

Προσφέρετε σταγόνες στον φλοιό μετά τον ψεκασμό ή ρηχό σημείο νερού με τραχιά επιφάνεια. Μην αφήνετε ανοικτό βαθύ δοχείο για τις μικροσκοπικές νύμφες.

🌿 Τεράριο και διακόσμηση

Στερεώστε όρθιους κυλίνδρους και πλάκες φελλού με σχισμές διαφορετικού πλάτους. Προσθέστε λεπτά κλαδιά και ρηχή βάση φυλλοχώματος ή λεπτής ίνας καρύδας. Κάθε πλάκα πρέπει να είναι ασφαλής, ώστε κουλουριασμένο θηλυκό να μην τη ρίξει πάνω σε ζώο που εκδύεται. Αποφύγετε ρητινώδη ξύλα, φλοιό με φυτοφάρμακα και άγριους λειχήνες, εκτός αν γνωρίζετε τους κινδύνους συλλογής και ρύπανσής τους.

Συντηρείτε μέσα σε μεγάλη λεκάνη με λεία τοιχώματα. Πριν ανοίξετε το δωμάτιο ελέγξτε οδηγούς θυρών, ενώσεις πλέγματος, θύρες καλωδίων και κάτω πλευρά αφαιρούμενου φλοιού.

🪳 Διατροφή

Προσφέρετε μικρή ξηρή βασική τροφή και εναλλάσσετε γύρη, υποκατάστατο γύρης μελισσών, μήλο, μπανάνα, καρότο και κολοκύθα. Παρατηρήσεις άγριων και εκτρεφόμενων ζώων σε χυμούς δέντρων, κόκκους γύρης, φρούτα και παρασκευασμένα σφαιρίδια στηρίζουν διατροφή πλούσια σε φυτικούς υδατάνθρακες με μέτρια πρωτεΐνη.

Δώστε μικρές νωπές μερίδες κάθε 1-3 ημέρες και αφαιρέστε υπολείμματα εντός 24-48 ωρών. Μόνο γλυκά φρούτα, χωρίς γύρη ή ισορροπημένη βασική τροφή, μπορεί να συντηρούν ενήλικα αλλά να δίνουν ασθενή ανάπτυξη. Η περίσσεια ζωικής πρωτεΐνης λερώνει γρήγορα το δοχείο.

🥚 Αναπαραγωγή

Το θηλυκό κρατά την ωοκάψα εσωτερικά και γεννά ζωντανές νύμφες. Μία τεκμηριωμένη παρατήρηση κατέγραψε γέννα 27 ημέρες μετά τη μεταφορά της ωοκάψας στον επωαστικό σάκο· άλλη γέννα είχε 12 μικρά. Στα μεταδεδομένα του ιστότοπου αυτή η ωοζωοτοκία καταγράφεται στη γενική κατηγορία «viviparous».

Για νέα γραμμή διατηρήστε και τα δύο φύλα. Μην ονομάζετε παρθενογένεση μια περίοδο μόνο με θηλυκά, αφού η μακρόχρονη αποθήκευση σπέρματος μπορεί να δώσει αρκετές μεταγενέστερες γέννες. Τα νεογνά χρησιμοποιούν λεπτές σχισμές φλοιού και πρέπει να μένουν με την αποικία, εκτός αν συνωστισμός ή νόσος απαιτεί χωρισμό.

🩺 Συχνά προβλήματα

Κακές εκδύσεις και θάνατοι νεογνών: συνήθως υποδηλώνουν ξηρά καταφύγια φλοιού, ασταθείς επιφάνειες ή τροφή που δεν είναι αρκετά λεπτή.
Διακοπή αναπαραγωγής: ελέγξτε αερισμό, πρόσβαση σε γύρη, θερμοκρασία και ενόχληση πριν αυξήσετε τη ζέστη.
Μύκητες ή ακάρεα: αφαιρέστε υγρή τροφή, βελτιώστε τον διαμπερή αερισμό και αντικαταστήστε το λερωμένο επιφανειακό στρώμα.
Διαφυγές: οι μικρές νύμφες περνούν από συνηθισμένες σχισμές αερισμού· απαιτούνται λεπτό μεταλλικό πλέγμα και καπάκι με παρέμβυσμα.
Αλλεργική έκθεση: περιττώματα και εκδύματα μπορούν να προκαλέσουν ευαισθητοποίηση. Στον βαθύ καθαρισμό χρησιμοποιείτε γάντια, αερισμό και κατάλληλη μάσκα.

📌 Συμπέρασμα

Το είδος ταιριάζει σε εκτροφέα που προτεραιοποιεί τη διάταξη φλοιού και τις ασφαλείς ενώσεις αντί για συχνό χειρισμό. Ετοιμάστε αεριζόμενο κατακόρυφο δοχείο πριν την αγορά. Κύριο αποφεύξιμο λάθος είναι να αντιμετωπίζετε αυτή την κατσαρίδα του φλοιού σαν βαθιά σκαπτικό ζώο σε ομοιόμορφα υγρό υπόστρωμα.